حق شگفت‌انگيز پدر و مادر در سنين پيری
تاريخ : پنج شنبه 20 ارديبهشت 1391 | | نویسنده : گمنام

به آنان همواره دعا کن

پروردگار هستي، براي پدران و مادران سالخورده، اكرامي شگفت و احترامي شكوهمند را مي‌طلبد و می فرماید:

«اگر هر دو يا يکي از آنها در نزد تو پير و سالخورده شوند، زنهار کوچک­ترين کلمه­اي که رنجيده خاطرشان کند، مگويي! و کم­ترين آزاري به آنها نرساني! و با ايشان به اکرام و احترام سخن بگو! و هميشه پر و بال تواضع را با کمال مهرباني نزد پدر و مادر بگستران! و همواره دعايشان کن و بگو:"پروردگارا، با آنها مهرباني کن، همان گونه که مرا در کودکي مهربانانه پرورش دادند».1

اُف گفتن، به معناي کم­ترين اظهار ناراحتي است؛ يعني فرزند حتي حق ندارد در مقابل پدر و مادر خويش کوچک‌ترين نارضايتي را در زبان يا چهره­اش ظاهر گرداند و آنها را از خود برنجاند.2

امام صادق (علیه السلام) در تفسير اين آيه فرمود:

در صورتي که به خاطر پيري و ضعف و کم­حوصلگي تو را ناراحت و دلتنگ کردند، به آنان اف نگو! و اگر حتي تو را زدند، صدايت را بلند نکن! با آنان با سخن کريمانه و کلام بزرگوارانه رو به رو شو و اگر باز به روي تو دست بلند کردند، بگو: «خداوند هر دوي شما را مورد مغفرت قرار دهد» و اين نيست مگر قول کريم. نهايت تواضع و فروتني را نسبت به آنان رعايت کن و جز به رحمت و رأفت به آنان نظر مينداز! و صدا و دستت را بالاي صدا و دست آنان بلند مکن! و جلوتر از ايشان منشين و برايشان مقدم مشو!

به آنان همواره دعا کن و بگو :«خدايا اين دو نفر را مورد رحمت خود قرار ده، چنان که در کودکي مرا پرورش دادند تا به اين­جا رسيدم».3

حق عظيم پدر و مادر پس از مرگ

سرور و آقاي نيکوکاران در روز قيامت، کسي است که پس از درگذشت پدر و مادر خود، به آنان نيکي و احسان نمايد.4

جواني در زمان زنده بودن پدر و مادرش به آنان فراوان خدمت مي­کند، پس از مرگ والدين خود در وصيت­نامه ايشان اين جمله را مي­بيند: «فرزندم، مقداري بدهکار هستم و از عهده پرداختش برنيامدم، تو از جانب من اين بدهي را ادا کن!» پسر مي گويد: «به من هيچ ربطي ندارد، مي­خواستند خودشان در زمان حيات بدهي خود را ادا کنند.» او از خداوند حتي براي آنان طلب مغفرت نيز نمي­کند. از اين رو خداوند دستور مي­دهد وي را از جمله عاق شده­ها ثبت کنند.5

و در مقابل فرزندي که در حيات پدر و مادر عاق شده است، ولي چون پس از مرگ آنها بدهي آنها را ادا مي­کند و براي آنها طلب مغفرت مي­نمايد، جزء نيکوکاران به پدر و مادر ثبت مي­شود.6

عمده حقوق والدين پس از مرگ عبارت است از:

1. عمل­کردن به وصيت والدين، چنان­چه براساس قوانين شرعي باشد؛

2. دعا و درخواست رحمت و مغفرت از خدا براي ايشان؛

3. رسيدگي به بدهکاري مالي ايشان؛

4. انجام عبادات و خواندن قرآن و نماز و هديه­کردن ثوابش به روح ايشان؛

5. خواندن نماز قضا و گرفتن روزة قضاي آنها؛

6. مداومت بر زيارت قبور ايشان؛

7. حفظ مودّت و ارتباط سالم خانوادگي پس از ايشان؛

8. احسان به آشنايان و دوستان ايشان پس از وفاتشان؛

9. صدقه­دادن و خدمت به مردم به نيت آنان؛

10. زيارت معصومين به نيت ايشان.7

-----------------

پی نوشت ها:

1. (...إِمّا يَبلُغَنَّ عِندَکَ الکِبَرَ أحَدُهُما أو کِلاهُما فلا تَقُل لَهُما اُفٍّ وَ لا تَنهَرهُما وَ قُل لَهُما قَولاً کَريماً * وَ اخفِض لَهُما جَناحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحمَةِ وَ قُل رَبِّ ارحَمُها کَما رَبَّياني صَغيراً)اسراء (17)، 23ـ24.

2. يثربي، سيد محمد، سيري در رسالة حقوق امام سجاد (علیه السلام)، ج2، ص200.

3. شيخ کليني، الکافي، ص157.

4. رسول الله (صلی الله علیه و آله): «سَيِّدُ الأبرارِ يَومَ القِيامَةِ رَجُلٌ بِرَّ والِدَيهِ بَعدَ مَوتِهِما» علامه مجلسي، بحار الانوار، ج74، ص86، ح100.

5. علامه مجلسي، بحارالانوار، ج74، ص86.

6. علامه مجلسي، بحارالانوار، ج74، ص86.

7. ر.ك: نيلي­پور، مهدي، بهشت اخلاق، ج2، ص544.
 



برچسب‌ها: پدرومادر, احترام, رایة الهدی البرز,