کیفیت دعا برای مستضعف و معاند/ مستضعفی که امام حسین(ع) او را نجات داد

تقسیم‌بندی باطلان در ربط با حق

به تعبیر ما چه‌طور بین آن‌ها جمع کنیم. در این جلسه مقدّمتاً و به طور فهرست‌وار مطلبی را عرض می‌کنم و بعداً توضیح خواهم داد. انسان‌ها به طور کلّی در ارتباط با حق، در یک تقسیم‌بندی ابتدایی بر دو دسته‌ تقسیم می شوند. یک دسته کسانی هستند که به تعبیر ما بی‌اطّلاع‌اند؛ یعنی تحت هر عنوان غفلت دارند یا اغوا شده‌اند. کجروی‌ها منشأهای مختلفی دارد. کسانی هستند که کجروی‌شان بر اثر غفلت، جهل و بی‌خبری است. این‌ها یک دسته هستند.

معاندین؛ مبارزان باطل

دسته دوم؛ کسانی هستند که حق را می‌شناسند و حقّانیتش را ادراک کرده‌اند، امّا در عین حال از آن روگردان شده‌اند. این هم منشأ دارد. «ان‌شاءالله» این‌ها را توضیح خواهم داد. می‌داند حق است وحقّانیتش را هم می‌داند، امّا در عین حال روی‌گردان شده و باطل و کجروی را انتخاب کرده‌ است. این راه باطل است.

ما از دسته دوم به «معاند» تعبیر می‌کنیم؛ یعنی کسی که با حق دشمنی می‌ورزد. گروه اوّل کسانی‌ هستند که تعمّد ندارند و اشتباه کرده‌اند یا منحرف شده‌اند و یا ...؛ انحراف این ها منشأهای مختلفی دارد؛ نه از باب اینکه حق را شناختند و با آن رویارویی کردند؛ این‌طور نیست. این‌ها اغوا شدند. ما از این اشخاص تعبیر به «مستضعف» می‌کنیم. این یک نوع استضعاف است. اوّلی «مستضعف» است و دوّمی «معاند». این‌ها دوتا است و با همدیگر خیلی فرق می‌کند. اوّلی به گونه‌ای است که اگر حق را به او عرضه کنند و با مقدّماتی به او برسانند، بلافاصله می‌پذیرد و اصلاً‌ دنبال آن است؛ امّا در مصداق اشتباه کرده. خیال کرده آنچه پذیرفته حق است در حالی که باطل می باشد. اگر این‌ها را تنبّه دهید متنبّه می‌شوند. لذا جایز نیست که آن‌ها را نفرین کنید، بلکه برعکس، واجب است برایشان دعا کرده و حتّی بهتر این است که آن ها به سوی حق دعوت نمایید.

ادیان برای چه کسانی است؟

از شما سؤال می‌کنم: اصلاً‌ این ادیانی که آمده برای چه کسانی است؟ انبیا آمدند تا صراط مستقیم را به ابناء بشر ارائه دهند. پس معلوم می‌شود که ابنای بشری در انتخاب راه مستقیم اشتباه می‌کنند. تا این اشتباه نباشد، فرستادن معنا ندارد و اصلاً بی‌معنی است که خدا گروهی را معلوم کند تا به مردم راه راست را نشان بدهند. اگر خودمان قرار بود بفهمیم دیگر احتیاج به این‌ها نداشتیم. اصلاً بعثت انبیا بر محور همین گروه است. توجّه کنید! از نظر «هدایتی» می‌خواهم بگویم نه «اتمام حجّتی»؛ این‌ها با هم فرق می‌کند. انبیا آمده‌اند که این‌ها را هدایت کنند و راه راست را به آن‌ها نشان دهند و این‌ها هم پیروی می‌کنند و پیروی هم کرده‌اند. امّا این مختلف است، به اصطلاح دیر و زود دارد امّا سوخت و سوز ندارد. به راه راست هدایت خواهند شد امّا برایشان باید دعا کرد. هر چند کافر یا ‌مشرک اند، امّا این را بدانید که «مستضعف» هستند.

شعله‌های آتش در انتظار گروه دوّم

سؤال می‌کنم: در آن دنیا که اصلاً‌ کسی از چیزی خبر ندارد، آیا خدا جهنّم را گذاشته تا همه را درون آن بیندازد؟ این حرف‌ها چیست که می‌زنید؟ اصلاً این‌طور نیست! بلکه این برای دسته دوم است. جلسه گذشته آیه را بیان کردم امّا آخرش را نخواندم. در همان آیه‌ای که مشرکین را می‌گوید: «ما کانَ لِلنَّبِیِّ وَ الَّذینَ آمَنُوا أَنْ یَسْتَغْفِرُوا لِلْمُشْرِکینَ وَ لَوْ کانُوا أُولی قُرْبى مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ لَهُمْ أَنَّهُمْ أَصْحابُ الْجَحیمِ»، یعنی چه؟‌ بعد از آنکه فهمیدی، او معاند و دشمن حق و جهنّمی است، دعایش نکن! چرا؟ چون ارزشی ندارد، بیهوده است و مؤمن کار بیهوده نمی‌کند.‌ ببینید قرآن چقدر منطقی برخورد می‌کند! اشکال را درست مطرح کردم و جوابش را هم درست بیان می‌کنم. در آخر همین آیه می‌گوید: «مِنْ بَعْدِ ما تَبَیَّنَ»، این‌ها اصحاب دوزخ‌‌اند؛ یعنی وقتی که فهمیدی او با حق معاند است رهایش کن. در اینجا از دعا خبری نیست. دیگر خیرخواهی یعنی چه؟ خیرخواهی در اینجا بی‌معنا است. امّا بروم سراغ توسّل.

حرّ مستضعف بود

نمونه‌ای می‌آورم. ببینید! اولیای ما چقدر زیبا رفتار می‌کردند! گفته‌ام که امام ‌حسین(علیه‌السّلام) در سفرشان دنبال این بودند که دستگیری کنند. دنبال هدایتِ کسانی بودند که امر برای آن‌ها مشتبه شده است. برخوردها را نگاه کنید. یک‌ وقت در بین راه می‌بیند که کسی از اصحابش گفت: الله‌اکبر! الله‌اکبر! فرمود: چرا تکبیر می‌گویی؟ گفت: از دور نخلستان می‌بینم. اینجا در وسط بیابان حجاز نه آبی است و نه چیز دیگری، نخلستان کجا است؟ گفتند: درست نگاه کن، ببین چه است؟ نگاه کرد و گفت: نیزه‌ است، سواره‌هایی بر مرکب‌ها هستند و نیزه‌ها به دستشان است؛ خیال کردم این‌ها درخت است. به آن‌ها رسیدند. امام‌حسین گفت: اینها تشنه هستند. امام‌حسین در منزل قبل فرموده بود که آب زیاد بردارید.

حسین(علیه‌السّلام) این را می‏دانست. فرمود: آب بدهید، این‌ها تشنه‌اند. حتّی می‌نویسند: یکی از این‌ها عقب مانده بود و بعد از فاصله‌ای زمانی دیدند که رسید. شخصِ حسین(علیه‌السّلام)، مشک آب را گرفت و به حسب ظاهر به دشمنش آب داد. نه فقط خودش، بلکه حسین(علیه‌السّلام) به مرکبش هم آب داد. ببینید! تعلیم می‌دهند. گفتند: این‌ها چه کسانی هستند؟ گفتند: حرّ است و هزار مرد مسلّح هم همراهش. امام‌حسین گفت: من همین‌طور نیامدم، بلکه دوازده هزار نامه دارم. حرّ گفت: من جزو این‌ها نیستم. من نامه ننوشتم. تقریباً ظهر شد. امام‌حسین گفت: تو برو و با اصحابت نماز بخوان و من هم می‌روم با اصحابم نماز می خوانم. حرّ گفت: نه! ما هم با شما نماز می‌خوانیم. نگاه کنید! آیا این معاند است؟ هیچ وقت او «معاند» نیست، بلکه «مستضعف» است.

حرّ، در جدال حق و باطل

صحبت‌ کردند تا بالاخره امام‌حسین (ع) به اصحابش گفت: سوار مرکب‌ها شوید تا برگردیم. سوار مرکب‌ها شدند؛ امّا حرّ جلو امام‌حسین را گرفت. امام‌حسین این جمله را گفت که: «ثَکِلَتْکَ أُمُّکَ مَا تُرِیدُ»، چی می‌خواهی؟ مادرت به عزایت بنشیند! وقتی این را گفت: حرّ به امام‌حسین رو کرد و گفت:‌ چه کار کنم که مادر تو زهرا است؟ اگر غیر از تو کسی اسمِ مادر من را برده بود، همان‌طور اسم مادرش را برده بودم، امّا چه کنم که اسم مادر تو را باید به بهترین وجه ببرم. آیا این معاند است؟ کجا معاند است؟ این «مستضعف» است.

نمونه‌ای از «مستضعف» و «معاند»

روز عاشورا مسئله را روشن می‌کند. از یک طرف حرّ به عنوان سردار و از طرف دیگر هم ابالفضل(علیه‌السّلام) ایستاده بود. بعد از آنکه امام‌حسین به عمر‌سعد در صحبتی پیشنهاداتی داد و عمرسعد قبول نکرد؛ امام‌حسین با حضرت ابالفضل به سمت خیمه‌ها رفتند. حرّ به عمرسعد رو کرد و گفت: هیچ‌کدام از پیشنهاداتی که حسین(علیه‌السّلام) کرد را قبول نمی‌کنی؟ عمرسعد گفت: با او چنان جنگی کنم که آسان‌ترینش جدا شدن دست‌ها از پیکرها و سرها از بدن‌ها باشد. این «معاند» است. می‌گویید: لعنش نکن!؟ نفرینش نکن!؟ دعایش کنم!؟ امّا حرّ چه کار کرد. از عمرسعد فاصله گرفت. مُهاجِر‌ بن‌ أوس می‌گوید: دیدم بدن حرّ می‌لرزد، به او گفتم: چه شده است؟ چرا می‌لرزی؟ اگر از سرداران کوفه از من سؤال می‌کردند از تو تجاوز نمی‌کردم؛ این چه حالی است؟ گفت: ای مهاجر! خودم را بین بهشت و جهنّم می‌بینم، یعنی خودم را بین حق و باطل می‌بینم. این معاند با حق بود؟ نه؛ مستضعف بود. حرّ ادامه داد: امّا بگویم که من جز بهشت، هیچ چیز را انتخاب نمی‌کنم و آرام آرام به سوی خیام حسین(علیه‌السّلام) رفت.

حرّ در دریای رحمت الهی

شروع کرد این جملات را گفتن: «إلَهِى إلَیْکَ أَنَبْتُ فَتُبْ عَلَىَّ فَإنِّى وَ قَدْ أرْعَبْتُ قُلُوبَ أولِیَائِکَ وَ أولَادَ بِنْتِ نَبِیَّک»، خدایا توبه کردم! من دل اولیائت را لرزاندم، دلِ فرزندان پیغمبرت را لرزاندم! نزدیک خیام حسین(علیه‌السّلام) رسید. از مرکب پیاده شده بود و صورت روی خاک گذاشته بود. ولی می‌گویند حسین(علیه‌السّلام) آمد و گفت: «إرْفَعْ رَأْسَکَ یَا شِیْخ»، سرت را بلند کن. ببین! حسین دریای رحمت و اقیانوس رحمت است. حرّ یک جمله گفت: «هَلْ لِى مِنْ تَوبَة؟» آیا برای من توبه است؟‌ حضرت فرمود: بله! خداوند توبه‌پذیر است.

منبع:فارس



برچسب‌ها: آیت الله تهرانی, رایه الهدی, دعا,